
Tesiak Euskal Herriko kooperatibismoaren matrize ideologikoen azterketa soziohistorikoa eskaini nahi du, identitate kooperatiboa sortzeko mekanismoak ulertzeko. Lehenengo zatian, mugimendu kooperatiboa diakronikoki sekuentziatu dugu, lau ziklo historikotan banatuz. Ziklo horien artean, ziklo kooperatibo berri bat dago: Gerra aurreko kooperatibismoa, Beharraren kooperatibismoa, Ongizatearen kooperatibismoa eta Ziklo Kooperatibo berria. Parcours honetan ziklo kooperatibo bakoitzaren berezko matrize ideologikoak zein izan diren aztertzen saiatu gara, eragile sozial, erlijioso, politiko eta instituzionalen arteko harremanean zentratuz eta Arrasateko Esperientzia Kooperatiboaren paper nagusia kontuan hartuz. Horrela, hutsune akademiko nabarmenak betetzen saiatu gara. Bigarren zatian, kooperatiben jarduera-modu berrien azterketatik (Egitea) eta identitate-ezaugarri berrien azterketatik (Izatea) abiatuta, ziklo historiko berriaren ezaugarriak aztertu ditugu. Ziklo berri hau Euskal Herriko lurralde bakoitzean azaleratzen da bereziki, baina antzekotasun komun batzuekin. Paradigma berrien inguruko matrize ideologikoen dibertsifikazioa (feminismoa, ekologismoa, euskararen defentsa edo Ekonomia soziala eta solidarioa) da antzekotasunik nabarmenena. Identitate kooperatiboaren azterketa honetan identitate modernoaren eraikuntzari buruz dagoen bibliografiatik abiatzen gara, eta, zehazki, Taylorren obratik. Hori guztia haren eraikuntza-elementuak zein izan diren ezartzen saiatzeko, haren dimentsio profesionala eta lurralde-dimentsioa kontuan hartuta. Landa-lanetik ateratako azterketatik ikusten denez, nortasun kooperatiboa higatu egin da, eta identitatearen desafekzioa izena jarri diogu. Prozesu horren jatorria kooperatibismoaren eraldaketa soziohistorikoetan eta ziklo kooperatibo berriaren ezaugarri diren mutazio ideologiko progresiboan dago. Azkenik, euskal kooperatibismoan eta, zehazkiago, Mondragon Taldearen baitan identitatea berreskuratzeko garatzen diren politika batzuk aipatuko ditugu.